Preveo s mađarskog: Arpad Vicko



Dogodilo se u Ečki treća je knjiga Tibora Varadija nastala na osnovu spisa iz porodične advokatske kancelarije osnovane krajem 19. veka. Sa prethodne dve – Spisi i ljudi i Put u juče ‒ čini jedinstvenu trilogiju u kojoj se dodiruje i pretapa svet sudskih akata i svet književnosti.



Nigde kao u advokatskoj arhivi ne može se bolje osetiti duh jedne epohe njeno gašenje i dolazak novog doba. Tu se ukršta Istorija sa velikim „I“ i pojedinačne privatne istorije sa malim „i“. Izdvajanjem određenih detalja i njihovim međusobnim povezivanjem otkriva se kontekst. A bez konteksta nemoguće je razumeti prošlost.



Pravnik Varadi u službi pisca Varadija ispisuje uzbudljiv istorijat plemićke porodice Lazar – Harnonkur – Palavičini prateći kroz sudske predmete živote nekoliko generacija. Više od pola veka vlasnici imanja u Ečki ali i oni koji su na imanju živeli bili su klijenti advokatske kancelarije Varadi koja ih je zastupala u preko sto sudskih sporova. Jedan ljubavni slučaj sa imanja u Ečki stigao je čak i na naslovnice svetske štampe.



„Šta se tačno događalo u dvorcu i u njegovoj okolini sad već niko ne zna“ beleži autor na početku knjige. „Ali neki detalji ostavili su za sobom tragove. I ti detalji se često mogu povezati. Iz sudskih spisa sad se već može videti i da su grofovi njihovi gosti salaški radnici upravnici imanja zakupci poslovođe dvorkinje kuvarice zapravo počinili romane.“



Dogodilo se u Ečki dokumentarni je roman par excellence!



Zahvaljujući nevidljivom prevodu Vicka Arpada i ovu Varadijevu knjigu čitamo u originalu.



Dragan Velikić